ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
383
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
من ياذ كنم : سكزينيا و مثروديطوس و ترياق بزرك ، و اكر مغص كند و درد شكم « 1 » از باد « 2 » همين داروها به كار بايذ داشتن و كوارش زيره و كوارش به زور و كوارش فلافلى و كوارش فوذنجى « 3 » با آب انيسون و مصطكى و سعتر بارسى و زريوند گرد بجوشانذ اينهمه را و ببالايذ و صافى كند و هر روزى يك قدح بخورذ با آن معجونها كى ياذ كردم « 4 » ازين و « 4 » ترياق يك درم سنك و « 5 » از مثروديطوس يك درم سنك و از سكزينيا يك درم سنك و از آن معجونها ديكر بنج درم سنك . اينك علاج مغص « 6 » برينكونه بوذ و « 7 » بشايذش نيز اين سفوف « 7 » صفته « 8 » تخم شبت و نانخواه و تخم سداب و زفوذه خشك و راسن خشك و خزميان ( f . 304 ) از هر يكى برابر جمع كند كوفته شربتى يك مثقال به آب مصطكى جنانك ياذ كردم ، و اكر « 9 » اين باذها از سودا بوند بكيرذ سركا تيز و بجوشاند بوى جعده و بابونه و شبت و مرزنكوش و سداب و حبّ الغار و دوقوا و [ تخم ] « 10 » كرفش « 11 » و با اين سركا « 12 » برنهذ و ضماد « 13 » كند دايم تا به شوذ . فى كثرة العطش « 14 » همجنانك بيمارى بوذ كه طعام بسيار آرزو كند « 15 » همجنان نيز « 15 » بيمارى بوذ كى آب بسيار آرزو كند و آن را جشنكى بدروغ كويند و جشنكى راست آن بوذ كى اندر « 16 » بيماريهاء كرم بوذ و بهواهاء كرم يا از بس غذا
--> ( 1 ) - ب ه : كى ( 2 ) - ب ه : باشد ( 3 ) - ف : فوذنج ( 4 - 4 ) - ف : از ( 5 ) - ف : « و » ندارد ( 6 ) - ب ه : و نفخ ( 7 - 7 ) - ف : اين سفوف نيز شايسته بوذ . ب ه : افزوده . اين كار را . ( 8 ) - ف : « صفته » ندارد ( 9 ) - ف : و كر ( 10 ) - از « ف » و « ب ه » افزوده شد ( 11 ) - ف : كرفس ( 12 ) - ب ه : به شكم ( 13 ) - ب ه : كماد ، خ . ( 14 ) - ف : باب فى كثرة العطش ( 15 - 15 ) - ف : ندارد ( 16 ) - ف : « اندر » ندارد